Pişik

PişikPişik Nedir?
Pişik bebeklerin en sık karşılaştığı cilt sorunlarından biridir. Pişik sorunu ile karşılaşmayan bebek sayısı çok azdır. En sık 0-18 aylar arasında karşılaşılır. Pişik bulguları alt bezinin temas ettiği yerlerde özellikle kalça derisinde, karın alt bölgesinde, makat çevresinde hafif kabarık-kızarıklık ile başlar. İlerlerse çok yaygın bir alanı kaplayabilir, kızartılı küçük şişlikler (papüller), içi su dolu kabarcıklar (veziküller) görülebilir. Daha ağırlaşırsa sulantı, deride yer yer soyulma ve yüzeysel ülserler oluşabilir. Eğer pişik enfekte olursa bu deri döküntüleri parlak kırmızı bir renk alabilir, irinli sivilceler görülebilir ve genişleyebilir. Kırmızı döküntüler bezin temas alanının dışına çıkarak yayılabilir.

Pişik Nasıl Oluşur?
Farklı tipleri ve nedenleri olan pişik için birden fazla faktörün bir araya gelmesi söz konusudur. Fakat pişiğin temel nedeni ıslaklıktır. Aşağıda pişiğe en fazla sebep olan nedenler sıralanmıştır.

Islak Kalmak. Bazı bebeklerin altı uzun süre değiştirilmediği zaman veya bazen de bebeğin cildi aşırı hassas ise uzun beklenmediği halde pişik oluşabilir. Tek kullanımlık bezler ıslaklığı bebeğe yansıtmayı oldukça azaltsa da, yine de ortamın nemli olması diğer faktörlerin eklenerek kolaylıkla pişiğe yol açmasını sağlar.

Tahriş. Bir çok neden bebek cildinde tahrişe yol açabilir. Bezin deriye sürtünmesi (bezin küçük gelmesi, çok sıkı bağlanmış olması ya da gerekli sıklıkta değiştirilmemesi), bezdeki kimyasal maddeler-parfümler (her bezde farklı maddeler vardır, marka değiştirildiğinde pişik oluşumuna dikkat etmek gerekir), kumaş altbezi kullanıyorsa bunları temizlemek için kullanılan sabun ve temizleyiciler ve özellikle silme işlemi için kullanılan ıslak mendiller, bez üzerine naylon külotlar giydirilip cildin uzun süre havasız kalması tahrişe neden olabilir.

İdrar (amonyak). İdrar uzun süre cilt üzerinde kaldığında pH değişikliğine bağlı olarak bakterilerin idrardaki üreyi amonyağa dönüştürerek pişiğe yol açması en önemli sebeplerden biridir. Üst üste tekrarlayan bu olay bir süre sonra pişiğe yol açar.

Dışkı. Cilt üzerinde uzun süre kaldığında tahrişe yol açar. Dışkıdaki enzimler idrar ile birlikte pişik tehlikesini artırır. Dışkılama sıklığı ile dışkının sulu (ishal, antibiyotik tedavisi) olması pişik oluşumunda rol oynayabilir. Ayrıca oluşmuş pişik varsa enfeksiyon eklenmesi ile durumun kötüleşmesine sebep olabilir.

Gıda değişikliği. Anne sütü alan bebeğin formül mamaya başlaması ya da katı gıdalara geçmesi, dışkının kimyasını değiştirerek bebeğin cildini tahriş edebilir. Anne sütü almaya devam eden bebeklerde ise; annenin yediği-içtiği besinler, bebeğin hassas olduğu maddelerden oluşuyorsa yine pişik görülmesine neden olabilir.

Hijyen kurallarına dikkat etmemek. Alt temizliği sonrasında ortamın kirli kalması pişik oluşumuna sebep olabilecektir.

Diş çıkarma. Dönemsel fizyolojik farklılıklar, örneğin diş çıkarma ishale neden olarak pişik oluşumuna neden olan faktörlerden biridir.

Enfeksiyon. Pişik yukarıda sayılan faktörler aracılığıyla oluşur ve başlangıçta mikroplar olaya dahil olmamıştır. Tedavisi bu aşamada çok daha kolaydır. Zamanında müdahale edilmeyen pişik, tahriş olmuş deri yanında ısı ve nemin yükselmesi ile mikropların üremesi için ideal ortamı yaratır. Bu durumda "enfekte pişik" olur. Pişik enfeksiyonuna en çok neden olan mikroplar stafilokok bakterisi ve kandida türü mantardır. Kandidaya bağlı enfeksiyonlar; içi dolu sivilce şeklinde kırmızı pütürlere ya da yanmış, sıyrılmış gibi bir görüntüye neden olur. Kızarıklık yukarılara, karın bölgesine doğru ilerleyebilir.

Harici resimler 7