DİYET

   Günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biri haline gelen şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Besinlerle aldığımız kalori miktarı kullandığımız kaloriden daha fazla olduğu durumlarda kilo alırız. Kullanılan kalori miktarında düzenleme sadece diyetle değil fiziksel aktivite ile de yakından ilişkilidir.  

Beslenme alışkanlıklarındaki bozukluk, genetik faktörler, hormonal bazı hastalıklar, bazı ilaçlar, sosyoekonomik ve psikolojik faktörler, hareketsiz yaşam tarzı, şişmanlığın sebeplerinden bazılarıdır. Obezite tek başına da bir sorun olduğu halde, şeker hastalığı, kalp damar hastalıkları, eklem hastalıkları, safra kesesi hastalıkları, karaciğer hastalıkları, uyku bozuklukları, bazı kanser türleri, polikistik over sendromu, psikolojik bozukluklar, yüksek tansiyon gibi birçok hastalığa da yol açmaktadır.

Sağlıklı bir zayıflama diyet programı nasıl olmalıdır?

Kişiye özgü olmalıdır. Bunun için önceden uzman tarafından

• Kişinin fiziksel özellikleri (boy, kilo, aktivite durumu)

• Sağlık durumu (kullandığı ilaçlar, sağlık sorunları)

• Ailesel özellikleri, ne zamandan beri kilolu olduğu

• Beslenme alışkanlığı (sevdiği-sevmediği yemekler; hangi saatte yemek yediği)

• Sosyal koşulları (davet, toplantı, iş)

• Psikolojik durumu

değerlendirilerek, bir diyet programı verilmelidir.

Uygulanacak diyet ile, yaş, cinsiyet, hastalık durumu, kan değerlerine göre enerji, protein, karbonhidrat, yağ, vitamin, mineral gereksinimi tam olarak karşılanmalıdır. Bazal metabolizma hızını düşürmemelidir. Kas kaybı oluşturmadan yağ dokusundan kayıp sağlamaya yönelik bir diyet olmalıdır.  

Kliniğimizde yapılan diyet programları, diyet uzmanı tarafından düzenlenmektedir. Bilimsel olmayan hatalı diyetler ise, kişiye özel olmayan diyetler (özellikle gazete, dergilerde bulunan), kısa sürede hızlı kilo kaybı öneren diyetler (sihirli şok diyetler), kişinin gereksinimine göre düzenlenmemiş, kontrol altında yapılmayan çok düşük kalorili diyetler, yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığı kazandırmayıp, özel ürünleri öneren diyetler,tek tip besine dayalı diyetler, gerçek kilo kaybı yerine sadece su kaybına neden olan diüretik ilaçlar ve saunalar, bir diyet uzmanı tarafından yazılmayan diyetlerdir

Şişmanlık düzeyimi nasıl hesaplarım?

Şişmanlık, bedenin yağ kütlesinin yağsız kütleye oranının aşırı artması sonucu, boya göre ağırlığın arzu edilen düzeyin üstüne çıkmasıdır. Aldığımız enerji harcadığımızdan fazla ise vücut bunu kilo olarak depolar. Kilolu olup, olmadığımızı saptamak için farklı hesaplamalar ve ölçümler kullanılır. Bunlardan biri, Beden Kitle Endeksi’dir (BKİ) kilonun, boyun karesine bölünmesidir, çıkan değeri standartlarla karşılaştırdığımızda şişman olup olmadığımızı veya kilomuzun ne kadarının fazla olduğunu görebiliriz.

 1) Beden Kitle Endeksi (BKİ) = Kilo / (Boy)²

Çıkan Sonuç;

2) Bel çevre ölçümleri de bir kriterdir. Bel çevresi :

Kadınlarda                   88 cm

Erkeklerde                   102 cm’ yi aşmamalıdır.

3) Diğer bir değerlendirme metodu da bel çevresinin kalça çevresine bölünmesidir.

Bu değer :   Kadın > 0,85

                 Erkek > 1      ise kişi şişman kabul edilir.

Bilimsel olmayan diyet programlarının zararı var mıdır?

Bilimsel olmayan hatalı diyetler ve kilo verme durumunda, vücut yağ kitlesinden çok, vücut kas kitlesi kayıpları olmaktadır. Düşük kalorilerde vücut kendini korumaya alır ve bazal metabolizma hızı düşer. Yağ yakımı azalır, vücut enerjiyi harcamak yerine depolama eğilimi gösterir. Kişi diyet bitiminde, aldığı besinleri çok az arttırmış olsa bile kilo almaya başlar. Bunun nedeni, bozulan, yavaşlayan metabolik hızdır. Bu tarz diyetler her tekrarlandığında metabolizma biraz daha yavaşlar ve sonuç olarak kişinin kilo alması kolaylaşır ve vermesi zorlaşır. Buna bağlı olarak kişi ya sürekli diyette olacak ya da daha yüksek kilolarla hayatını sürdürecektir. Ayrıca bunun yanında baş ağrısı, konsantrasyon bozukluğu, sinirlilik, yorgunluk bulantı, kusma, ishal, kabızlık, safra ve böbrek taşı, kalp ritim bozukluğu, tansiyon düşüklüğü, adet düzensizliği, adetten kesilme, kuru cilt, saç dökülmesi, saç incelmesi, uyuşukluk soğuğa karşı tahammülsüzlük, idrarda protein görülmesi, kanda yağ asitleri, lipit ve kolesterolün artışı gibi sonuçlarla karşılaşılabilinir.